UNHCR yaonya kuhusu ongezeko kubwa la hatari ya unyanyasaji wa kijinsia kwa wanaolazimika kutoroka makazi yao

Wasichana waliokimbia makazi yao wanahudhuria warsha ya kuongeza uelewa dhidi ya unyanyasaji wa kijinsia na FGM huko Kosti, Sudan.

Wakati unyanyasaji wa kijinsia ukiendelea kuwa moja ya ukiukwaji mkubwa zaidi wa haki za binadamu duniani kote, Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Wakimbizi, UNHCR, kwamba hatari zinaongezeka kwa wanawake na wasichana wanaokumbwa na hali ya migogoro, au ambao wamelazimika kukimbia makazi yao.

Msemaji wa UNHCR, Shabia Mantoo akizungumza na waandishi wa habari leo jijini Geneva, Uswisi ameeleza kwamba kulingana na Takwimu za Umoja wa Mataifa, ripoti za unyanyasaji wa kingono unaohusiana na migogoro ziliongezeka kwa kiwango cha kushangaza kwa asilimia 50 mwaka jana ikilinganishwa na mwaka uliopita. Wanawake na wasichana walichangia asilimia 95 ya matukio yaliyothibitishwa.

 

“Namba hizi zinawakilisha sehemu ndogo tu ya hali halisi, kwani visa vingi vya ukiukaji huu wa kuchukiza na unyanyasaji unaoathiri afya ya wanawake na wasichana, utu, usalama na uhuru wao hauripotiwi.” Anaeleza Mantoo na kwamba katika maeneo mengi ya mbali, ufikiaji wa kibinadamu umekatwa au rasilimali na usaidizi ni haba. Upatikanaji wa haki pia unabaki kuwa mdogo, na waathirika wanaogopa kulipizwa kisasi na kutengwa kwa jamii.

 

Msemaji huyo wa UNHCR anaeleza zaidi akisema, “wenzetu wanaofanya kazi katika mazingira ya migogoro duniani kote wanaendelea kusikia kutoka kwa manusura wa kike kuhusu hali ya kutisha ambayo wamekumbana nayo, kuanzia ukatili wa kikatili, mateso, unyonyaji wa kingono, unyanyasaji wa kijinsia - ikiwa ni pamoja na kama silaha ya vita hadi kunyimwa haki za kimsingi za binadamu, ikiwa ni pamoja na kujitegemea.

 

DRC na Chad

 

Kwa mfano, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), wanawake na wasichana wanakabiliwa na shida isiyovumilika kwani miili yao imekuwa upanuzi wa "uwanja wa vita" huku kukiwa na vurugu za mzunguko na ukosefu wa usalama unaozidi kuwa mbaya, ikiwa ni pamoja na katika maeneo yaliyotengwa ya kuhama makazi yao. Kulingana na takwimu za kibinadamu, ripoti za unyanyasaji wa kijinsia ziliongezeka mwaka huu, na ukiukwaji mwingi uliripotiwa kama ubakaji.

 

Nchini Chad, wanawake wameripotiwa kubakwa wakati wakikimbia mzozo nchini Sudan. Nchini Afghanistan, ongezeko la vikwazo kwa wanawake na wasichana, viwango vya juu vya unyanyasaji wa nyumbani, na hali mbaya ya kiuchumi kwa ujumla inachangia janga la afya ya akili, huku wadau wa UNHCR wakiripoti kuongezeka kwa idadi ya wagonjwa wanaotafuta msaada.

 

Miongoni mwa orodha ya hatari na dhuluma wanazokabiliwa nazo wakimbizi na wahamiaji kwenye njia kuelekea Bahari ya Mediterania, unyanyasaji wa kingono na unyonyaji, utumwa na biashara haramu ya binadamu vinaendelea kuripotiwa. Makadirio ya kibinadamu ni kwamba asilimia 90 ya wanawake na wasichana wanaotembea kwenye njia ya Mediterania wanabakwa.

 

Waathiriwa wa unyanyasaji wa kingono ambao wamekimbilia nchi jirani mara nyingi husalia katika hali hatarishi, kutokana na hatari za ziada za unyanyasaji wa kijinsia wanazoweza kukumbana nazo wakati wa kuhama kwao, na kuchelewa kupata huduma ambazo zinaweza kuwa na kikomo.

 

Mbali na unyanyasaji wa kijinsia unaohusiana na migogoro, wanawake na wasichana waliofurushwa kwa lazima pia wanakabiliwa na hatari kubwa ya unyanyasaji wa wapenzi wa karibu. Katika mazingira fulani ya uhamishaji, hatari kwao ilikadiriwa kuwa asilimia 20 zaidi kuliko kwa wanawake na wasichana ambao hawakuhama makazi yao.

 

Aina zinazoingiliana za ubaguzi pia huongeza hatari, ikijumuisha kwa wanawake na wasichana wenye ulemavu, wanaoishi katika umaskini, au ambao wana mwelekeo tofauti wa kijinsia.

 

Ufadhili mdogo

 

Haja ya huduma za kuzuia na kukabiliana na unyanyasaji wa kijinsia (GBV) kwa wanawake na wasichana walioathiriwa na kulazimishwa kuhamishwa na migogoro inazidi sana ufadhili unaopatikana. Kwa mfano, kwa mipango sita mikuu ya kikanda ya kukabiliana na wakimbizi - inayoshughulikia mahitaji ya kibinadamu kwa wakimbizi kutoka DRC, Afghanistan, Sudan, Ukraine, Sudan Kusini na Syria - programu za unyanyasaji wa kijinsia kwa mwaka mzima kwa mashirika yote yanayoshiriki ambayo ni dola milioni 236 hivi sasa ni asilimia 28 pekee iliyofadhiliwa.

 

UNHCR inahofia kwamba bila ufadhili wa kutosha, mamilioni ya wanawake na wasichana waliokimbia makazi yao kwa lazima wanaweza wasiweze kupata huduma muhimu mwaka ujao. Hatua za mapema na zinazofaa za kuzuia na kukabiliana na Unyanyasaji wa kijinsia ni za kuokoa maisha na kubadilisha maisha. Ulimwenguni kote, programu hizi zina athari inayoweza kupimika kwa maisha ya wanawake na wasichana waliohamishwa na wasio na utaifa, pamoja na jamii zinazowakaribisha. Katika kipindi cha Siku 16 za Uanaharakati mwaka huu, tunaomba msaada zaidi kushughulikia unyanyasaji wa kijinsia.